Kategoriler
Sağlık

Uykusuzluğun Uzun Vadeli Etkileri

BBC TÜRKÇE SERVİSİ – Avustralyalı bilim adamları uykusuzluğun alzheimer, bunama ya da manik depresyon gibi hastalıklara yol açıp açmadığını belirlemek için bir laboratuvar kurdu.
BBC, bu laboratuvanın başkanı Naomi Rogers’la konuştu.
BBC: Uykusuzluğun uzun vadeli etkileri konusunda neler biliyorsunuz?
NAOMI ROGERS: Alzheimer bunama ve manik depresyon gibi hastalıklarda en önemli belirtilerden birinin, uyku düzeninin bozulması olduğunu biliyoruz. Genellikle de normal uyku zamanı olan geceleri uyuyamama, uykunun sık sık bölünmesi gibi belirtiler var.
Arada doğrudan bağlantı olup olmadığına emin değiliz. Ama bu vakalarda bunların sık görülen sorunlar olduğunu biliyoruz.
Eğer düzenli bir uyku sağlayabilirsek, belirtileri azaltabileceğimizi, hastanın moralini düzeltebileceğimizi de biliyoruz.
Bunun da ötesinde, uyku problemlerini hastalıkların erken teşhisi için kullanıp kullanamayacağımızı araştırıyoruz. Eğer daha tüm belirtiler ortaya çıkmadan tedaviye başlayabilirsek, başarı şansımız artar.
BBC: Uykusuzluğun hafıza üzerinde olumsuz etkileri olduğu, ayrıca kalbi etkileyip, aşırı şişmanlık ya da şeker hastalığı riskini artırdığı, bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış durumda. Ancak Alzheimer, bunama ve manik-depresyon gibi hastalıklara sebep olduğu, henüz kanıtlanmış değil. Peki uykusuzluk, bu hastalıklara yol açacak ne gibi etkiler yapıyor olabilir vücutta?
NAOMI ROGERS: Uykunun beyin için bir dinlenme ve yenilenme süreci olduğunu biliyoruz. Kendini toparlaması için bir fırsat. Uykunun rüya görülen bölümünün belki de hafızayı düzenlemek, hatta dosyalama işini yapmak için kullanıldığını düşünüyoruz.
Aynı şekilde, vücut da kendini onarıyor. Metabolizma çalışıyor, büyüme oluyor. Mesela çocuklarda büyüme hormonunun uyurken muazzam arttığını görüyoruz.
BBC: Gece çalıştığı için uykusuz kalanlar için ne öneriyorsunuz?
NAOMI ROGERS: Herhalde uykuyu topluca uyumak, yani örneğin sekiz saat uyumak en iyisi. Tabii günümüz toplumunda bu herkes için mümkün değil. O zaman biz gece nöbeti yapanlara mümkün olduğunca sık uyuyarak, toplam uyku saatini yine de doldurmalarını öneriyoruz. Özellikle de işe gitmeden iki saat önce uyunan uyku, zihni canlı tutuyor.
Tabii yıllarca nöbet yaptıktan sonra, verilen zararı telafi etmek mümkün mü, bunu henüz bilmiyoruz. Bazı insanlar bıraktıkları zaman bile, iyi bir uyku düzenine dönemiyor; ama bazıları da uyumayı “yeniden öğreniyor.”
Uykusuzluk, bir risk faktörü, yani etkisi insandan insana değişiyor. Biz bu durumdakilere sıkça egzersiz yapıp, beslenmelerine dikkat ederek, diğer risk faktörlerini azaltmalarını öneriyoruz.

Kategoriler
Sağlık

Alzheimer Hastalığı

Alzheimer Nedir

Bunama hastalığı olarak da bilinen Alzheimer hastalığı 50’li yaşlarda ortaya çıkmaktadır. En sık görülen belirtileri arasında herhangi bir yazıyı okuyamama, kendisini sözlü olarak ifade edememe ve yazı yazamamadır. İlk belirtileri bunlar olmakla beraber ilerleyen evrelerinde ruhsal bozukluklar da görülmektedir. Eğer Alzheimer hastası kişi bu tür bozuklukların kendisinde olduğunu fark ederse daha büyük bir çöküntü ve umutsuzluk içerisine düşer. Hastalığın bilinen iki görülme çeşidi vardır. Bunlardan birincisi yaşlılık öncesinde ikincisi ise yaşlılık da görülen Alzheimer hastalığıdır. Yaşlılıktan önce görülen türünde hastalığın seyri hızlı olmakla birlikte aynı zamanda da ağırdır. 50’li yaşlar da görülmeye başlanır. Yaşlılık döneminde ise daha yavaş ilerler.

Alzheimer Belirtileri

Alzheimer hastalığının nedenleri arasında genetik faktörler ön plana çıkmaktadır. Ancak bugüne kadar yapılan araştırmalar da hastalığın neden oluştuğu ve geliştiği hakkında kesin bir bulgu bulunmamaktadır. Bu nedenle de genetik faktörlerin büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Ailesinde bir ya da birden fazla kişide Alzheimer hastalığı görülen kişilerin aynı hastalığa yakalanma riskleri de fazladır. Aynı zamanda beyin enfeksiyonu geçiren hastalarda da Alzheimer hastalığı’nın belirtileri görülebilmektedir. Bu nedenle de kesin olmamakla beraber enfeksiyona bağlı olarak da Alzheimer Hastalığı’nın gelişebildiği tahmin edilmektedir.

Alzheimer Nedenleri

Alzheimer hastalığı sürekli ilerleyen bir yapıdadır. Sinsice ilerleyen bu hastalığın ilk evrelerinde en çok göze çarpan belirti unutkanlıktır. Hasta zaman ve yer kavramını kaybederek oldukça yakın bir zaman da bile ne yaptığını ne yediğini unutmaya başlar. Bu ilk belirtileri arasında yer alırken ilerleyen evreler de konuşmada ve yazmada bozukluklar meydana gelir. Kişi kendisini sözlü olarak ifade edememeye başlar. Bu nedenle de saldırgan bir tavır içerisine girebilir. Yemek yeme bozuklukları görülebilir.

Alzheimer Tedavisi

En son evrelerinde ise Alzheimer hastası olan kişi yakın çevresine bağımlı hale gelir. Kendi işini kendisi göremez, günlük işlerini dahi yapamaz duruma gelir. Tam bir hareketsizlik durumu oluşabilir ve hasta yatağa bağımlı bir şekilde yaşamaya başlar. Alzheimer hastalığı, tedavisi olmayan bir hastalıktır. Ancak ortaya çıkan belirtilerin azaltılması yönün de tedbirler alınabilmektedir. Bunun için Alzheimer hastalığı’nın ilk evreler de teşhis edilmesi büyük önem taşır. Yaşlıların ya da orta yaşlıların sık sık ya da belirli aralıklar ile yakın tarihleri unutması, hatırlamaması gibi durumlar da hemen bir uzman hekime danışılması gerekmektedir. Erken teşhis sonrasında ilaç kullanımı ile hastalığın seyrini geciktirecek ya da belirtilerini azaltmak mümkün olabilmektedir.

Kategoriler
Sağlık

Alzheimer Belirtileri

Alzheimer Tedavisi

Alzheimer hastalığının kesin nedeni tespit edilememiştir. Ancak alzheimer hastalığının seyri hakkında bazı bilgiler bulunmaktadır. alzheimer hastalarında beynin dış tabakasında normaldışı protein fazlalığı gözlenmiştir. Bu protein fazlalığının, beyin hücrelerinin iletişimini kestiği ve hatta hücreleri öldürdüğü düşünülmektedir. Alzheimer hastalığı kalıtsal olabilir ancak daha çok genetik nedenlerden kaynaklanmaktadır.

Alzheimer Hastalığı

En büyük belirtisi unutkanlıktır. Alzheimer hastası neyi nereye koyduğunu hatırlamakta güçlük çeker. Tanıdığı kişileri hatırlayamaz. İsimleri sıklıkla unutur. Bu isimler insan isimleri olabileceği gibi, kullanılan eşyaların da isimleri olabilmektedir. Yakın zaman hafızasında da sorunlar vardır. Alzheimer hastası yeni tanıdığı insanları da unutmaktadır. Dolayısı ile hafızada genel olarak sorunlar yaşanmaktadır. Kısa dönem ve uzun dönem hafızada problem vardır. Hafızadaki bu kayıplar öyle bir hal alır ki hasta kişisel bakımını bile aksatmaya başlar. Olaylar hakkında fikir yürütmek alzheimer hastası için çok zordur. Genellikle kararsızlık yaşar. Alzheimer hastasının zamanla ilgili hafızasında da sorunlar vardır. Alzheimer hastası günleri, ayları ve yılları hatırlayamaz. Mekanlarda da aynı durum sözkonusudur. Bulunduğu mekanı karıştırabilir ve unutabilir. Unutkanlık her alanda kendini gösterecektir.

Alzheimer Nedir

Alzheimer hastası evden dışarı çıkarken kapıyı kapayıp kapamadığını hatırlamayabilir. Işıkları açık unutabilir. Bunlar hastanın günlük yaşamını son derece olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Ayrıca Alzheimer hastalarında öğrenme güçlüğü de bulunur. Edinilen yeni bilgilerin hatırlanması alzheimer hastası için çok zordur. Ayrıca hastalar kendi uzmanlık konularını da hatırlamayacaklardır. Bu nedenle mesleklerini icra edemezler. Alzheimer, bireylerin sosyal yaşamlarını çok kötü bir şekilde etkilemektedir. Alzheimer hastası ile yapılan diyaloglar genellikle aynı seyirde devam eder.

Hasta sorduğu soruyu sürekli tekrarlayabilir veya anlattığı bir şeyi tekrar tekrar anlatabilir. Alzheimer hastalarının ruh hali değişkenlik gösterir. Bir anda öfkelenebilir veya beklenmedik bir zamanda son derece sakin tepkiler verebilir. Hallüsinasyonlar görebilir. Bu da hastayı strese sokan nedenlerden sadece birisidir. Bütün bu yaşamı olumsuz etkileyen belirtiler beraberinde depresyonu da getirecektir. Alzheimer hastalarında depresif bir yapı gözlenebilir. Görünen duygu durumu değişikliklerinin yanında karakteristik değişimler de söz konusu olacaktır. En yakınlarını bile kendisine zarar vermekle veya hırsızlıkla suçlayan bir çok alzheimer hastası vardır.

Alzheimer Belirtileri

Kişi Alzheimer şüphesiyle bir uzmana başvurduğunda, hastalık bir çok alanın ortak çalışmasıyla tespit edilebilir. Psikoloji, nöroloji ve fizyoloji birimleri bu konuda bir arada tetkik yapmalıdır.Alzheimer hastalığının tedavisinde ana amaç kişinin günlük yaşamını kısmen idame ettirmesini sağlamaktır. İletişim becerileri ve hafıza kayıpları üstünde durulur. Tıbbi ilaçlar bu konuda devreye girecektir. Aynı zamanda hastalıkla ilgili psikolojik yardım da alınmalıdır. Hastanın duygu durumundaki değişimler ve karakterindeki değişimler ele alınır.  Ayrıca dengeli beslenme ve düzenli bir yaşam alzheimer hastalığının seyrini olumlu etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Bu konuyla ilgili hasta yönlendirilmelidir. Bu yönlendirmeler tedavi sürecini olumlu yönde etkileyecektir.