SGK Sorgulama, SSK Hizmet Dökümü,Ne Zaman Emekli Olurum

Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO) Nedir ?

Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO) Nedir ?

Genetik modifikasyon yöntemi ile bir canlının genomuna müdahale edilerek ya da ona kendi doğasında bulunmayan başka bir karakter kazandırılarak rekombinant organizmalar elde edilmesidir. Bu rekombinant  organizmalar “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar”, GDO olarak isimlendirilmektedir.

Genetik mühendisliği teknolojisi kullanılarak üretilen organizmalar literatürde genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), genetiği değiştirilmiş ürünler (GD), genetik olarak modifiye edilmiş organizmalar (GMO), genetik olarak modifiye edilmiş ürünler (GM), gen aktarımlı organizmalar, transgenik organizmalar, bio-mühendislik organizmaları vb. isimlerle tanımlanmaktadır. Bu organizmalara aktarılan genler ise transgen olarak ifade edilmektedir.

Eklenen farklı genetik materyalin kaynağına bağlı, çeşitli genetik modifikasyon tipleri geliştirilebilmektedir; bu bağlamda FAO gen modifikasyonu konusuna farklı tanımlar katmıştır. (FAO: Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü )

FAO ‘ya göre; 3 farklı grupta değerlendirilen mutasyonlar:

  • Geniş aktarımlar: Bir canlı aleminden, bir başkasına (örneğin, bir bakteriden bir bitkiye) yapılan aktarımlardır.

 

  • Kapalı aktarımlar: Aynı canlı alemi içinde, bir türden diğerine (örneğin, bir bitki türünden diğerine) yapılan aktarımlardır.

 

  • Dönüştürme: Esasen söz konusu türde hedef gen mevcut olmasına karşın, doğal dizilimlerinin değiştirilerek belirli bir modele dönüştürülmesi çalışmalarıdır (örneğin, E.coli bakterisinden bu tarz modifikasyonla geliştirilen artırılmış -yavaşlatılmış fonksiyonlar)

             TRANSGENİK BİTKİ TARIMI NE ZAMAN BAŞLAMIŞTIR ?

Ticari olarak ilk transgenik bitki tarımı, 1990’lı yılların başında Çin Halk Cumhuriyeti’nde virüse dayanıklılık geni aktarılmış tütün bitkilerinin yetiştirilmesi ile başlamıştır.

Literatürlere göre 1996 yılında Çin dışındaki diğer dünya ülkelerinde 1,7 milyon hektar alan üzerinde transgenik bitki tarımı yapılmasına karşılık, bu alan 1997 yılında 9.3 milyon hektarlık artışla 11 milyon hektara ve günümüzde ise transgenik bitkilerin dünyadaki toplam ekim alanının 102 milyon hektar olduğu tahmin edilmektedir. Ancak genetik yapısıyla oynanmış bu ürünlerin diğer canlılar açısından bir risk oluşturabileceği değerlendirilmektedir. Verimliliği arttırmaya yönelik olarak biyoteknoloji uygulamaları ile birlikte katkı maddesi kullanımı da oldukça geniş bir kullanım alanına kavuşmuştur. Günümüzde özellikle gelişmiş ülkelerde toplum bilincinin insan ve çevre sağlığına yoğunlaşması ve doğal ürün kullanımına yönelmesi organik üretimin önemini artırmıştır.

                GEN TRANSFERİ NASIL YAPILIR ?

Gen klonlaması deneylerinde ilk önce klonlanacak olan geni içeren DNA parçası, kimera ya da rekombinant DNA molekülünü oluşturmak için vektör denilen halkasal bir DNA molekülüne konulur. Vektör, canlı hücrelerin başka tiplerini kullanabilmesine karşın, genellikle bakteri olan bir konukçu hücreye geni taşıyan bir araç vazifesi yapar. Konakçı hücresinde vektör, yalnızca kendisinin değil taşıdığı genin de çok sayıda özdeş kopyasını oluşturarak çoğalır. Konakçı hücre bölündüğü zaman, rekombinant DNA molekülünün kopyaları yeni oluşan hücreye geçer ve daha fazla vektör replikasyonu meydana gelir. Çok sayıda hücre bölünmesinden sonra, saptanan konukçu hücrenin bir kolonisi veya klonu elde edilir. Klondaki her hücre, rekombinant DNA molekülünün bir ya da birkaç kopyasını içerir. Rekobinant molekülü tarafından taşınan gen artık klonlanmış olur. Yani Rekombinant DNA iki ayrı kaynaktan alınan genetik materyalin birleştirilmesi ile yapılmaktadır.

                        GEN KLONLAMASI İLE NELER AMAÇLANIR ?

Gen klonlanması ile klonlanmış bir genin söz konusu özelliği, bulunduğu organizmadan tamamıyla farklı bir organizmada işlev yapabilmekte ve ürün elde edilmektedir. Doğal olarak oluştuğu organizmadan elde edilebilen, fakat hazırlanması zor ve pahalı olabilen ilaçlar ve hormonlar gibi önemli ilaçların sentezini kontrol eden genler, bakterilere ya da başka bir organizmaya yerleştirilerek istenilen miktarda ürün kolayca elde edilebilmektedir.

                       GEN TRANSFERİ NELER ARASINDA OLUR ?

 

Gen transferleri türler arasında ve hatta âlemler arasında bile olabilmektedir. Bakteri veya bitki genleri hayvanlara transfer edilebilmektedir.

                       GEN TRANSFERİHANGİ ALANLARDA KULLANILIR?

  • Genlerde meydana gelen genetik bir bozukluğu tamir etmek.
  • Canlının büyüme oranını arttırmak.
  • Canlıyı bir hastalığa, susuzluğa, tuzluluğa, soğuğa veya sıcağa dayanıklılığını arttırmak,
  • Canlıya daha önceleri normal olarak yapmadığı şeyleri yaptırmak veya kazandırmak şeklinde sıralanmaktadır
SGK Yorum Kullan

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir